Chữa viêm họng: lá mướp hương rửa sạch, giã nhỏ với ít muối, thêm nước, gạn uống làm một lần.
Chữa ho, hen kéo dài: lá mướp hương 15g nấu nước uống hoặc chế biến dưới dạng cao lỏng 1/1, mỗi lần uống 0,5ml.
Trị viêm xoang: lấy mướp đem phơi khô sau đó đem bỏ vào nồi rang cho mướp teo lại và đem nghiền thành bột mịn. Mỗi lần người bị viêm xoang nên uống 6g, ngày một lần vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy, bụng chưa có gì. Kiên trì thực hiện trong 8 ngày, chứng viêm xoang sẽ biến mất.
Chữa viêm xoang mũi, chảy nước mũi và có mùi hôi: thân cây mướp: lấy từ mặt đất trở lên độ 1m, chặt nhỏ, đốt tồn tính, tán mịn, uống mỗi lần 10g với ít rượu.
Trị đại tiện ra máu do trĩ: về chứng đi đại tiện khó khăn đến mức chảy cả máu, có thể dùng hoa mướp nấu nước uống hoặc đơn giản và phổ thông hơn, dùng mướp nấu canh ăn hàng ngày sẽ có tác dụng nhuận trường. Nếu dùng hoa mướp, người bị trĩ chỉ cần dùng 30g hoa mướp nấu thành nước uống, uống mỗi ngày 1 lần. Hoặc người bị trĩ có thể dùng mướp tươi nấu canh cùng thịt lợn nạc ăn hàng ngày.
Trị đau nhức tâm thần: lấy nước mướp hâm nóng xong uống, lượng dùng tùy triệu chứng nặng nhẹ để định đoạt, mỗi ngày khoảng 100ml hoặc dùng lá mướp xay nhuyễn thành nước bôi lên chỗ đau cũng có hiệu nghiệm.
Chữa sốt cao, đau đầu: hoa mướp 20g, hạt đậu xanh để cả vỏ 100g, ninh nhừ lấy 400ml nước cốt. Vớt xác đậu xanh ra, cho hoa mướp đã thái nhỏ vào, đun sôi trong 5 - 10 phút. Để nguội, chắt lấy nước uống 2 - 3 lần trong ngày.
Chữa đau nửa đầu: dùng 15 - 30g rễ mướp sắc uống mỗi ngày, có tác dụng thông lạc, chữa viêm mũi, viêm xoang, ho và đau lưng.
Trị mề đay: lá mướp tươi 1 nắm, nghiền nát thành nước, thêm vào một tí băng phiến, bôi lên vết lở, nổi.
Chữa tắc tia sữa: xơ mướp 1 cái, gai bồ kết 10 cái, hành tươi hoặc hành khô 1 củ. vớ băm nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần trong ngày. Dùng trong 2 - 3 ngày. Kết hợp xoa nắn vú cho thông tia sữa.
Làm thông sữa: lượng mướp vừa phải, nướng tồn tính, nghiền vụn, uống 3 - 6g với chút rượu. Sau khi uống, lấy chăn đắp lên người, cho toàn thân ra chút mồ hôi là được. tất tật những phụ nữ sau khi sinh con bị tắc ống dẫn sữa không uống nước sữa, đều có thể thông sữa bằng cách này.
Chữa viêm khí quản, bị ho có đờm đặc mủ vàng con nít bị ho gà: mướp tươi để cả vỏ rửa sạch, giã nát lấy 40ml nước, hòa trộn với 10ml mật ong, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần uống 20 - 30ml.
Chữa bệnh thở khò khè: mướp tươi non 250g, thái đoạn nhỏ, luộc lấy nước, ăn cả nước lẫn cái như món ăn trong bữa cơm thường nhật.
Chữa tiểu tiện ra máu, cảm nhiễm đường niệu: quả mướp 250g, dùng cả cuống và vỏ, bổ ra, cho nước nấu thành 400ml nước, để nguội, cho lượng mật ong vừa phải vào uống thay nước giải khát trong ngày.
Chữa băng huyết: mướp hương 1 - 2 quả, huyết dụ 2 - 3 lá, rễ cỏ tranh 20g, rễ cỏ giày 20g, thái nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống ngày 2 lần.
Điều hòa kinh nguyệt: dùng 1 quả mướp khô đốt tồn tính, tán bột, uống ngày 10g vào sáng sớm lúc đói bụng có tác dụng điều hòa kinh nguyệt. Mỗi liệu trình 10 ngày. Cũng cách này để thông kinh, hoạt lạc, trừ tê thấp, lợi tiểu, giải độc uống ngày 2 - 3 lần, mỗi lần uống 8 - 10g.
Chữa đau tức sườn ngực, đau cơ: xơ mướp đem sao đen, sao tới khi tất cả phía ngoài có màu đen, bên trong vẫn còn màu vàng (sao tồn tính), tán thành bột mịn, uống với nước ấm, ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 4 - 8g, Cách này có tác dụng cầm máu, giảm đau nên còn dùng trị trĩ ra máu, ỉa ra máu, xuất huyết tử cung…
Chữa phù thũng: lá mướp hương 15g, cây cứt lợn 10g, thái nhỏ, phơi khô, sắc với 200ml nước còn 50ml, uống 1 lần trong ngày. Dùng 5 - 7 ngày.
Chữa nước ăn chân: lá mướp hương để tươi, giã nát, lấy nước hoặc đem nướng lá, rồi giã đem xát vào chỗ bị thương chữa được nước ăn chân, mụn nhọt, lở ngứa.
Chữa nứt nẻ đầu vú: lá mướp hương phơi khô, đốt tồn tính (không để cháy thành than), tán bột mịn, hòa với dầu vừng bôi vào đầu vú. Còn dùng chữa chảy máu lợi rất tốt.
Chữa mụn nhọt, vết thương bị nhiễm trùng: lá mướp khô đốt lấy tro xức vào thì rất hiệu quả (nhiều người dùng có công hiệu).
Chữa lở ngứa: rễ mướp sắc lấy nước lèo ngâm, rửa có tác dụng chữa lở ngứa, chảy nước vàng.
Chữa bệnh tê thấp: xơ mướp 50g, rễ mướp 50g, mộc thông 10g, tỳ giải 8g, sắc lấy nước uống, ngày 3 lần
Chữa đau lưng, đau hông do thấp nhiệt: thân cây mướp 30g, phối hợp với xa tiền tử 30g, hổ trượng 15g, hoàng bá 10g, sắc nước uống ngày 1 thang.
Chữa bệnh zona: dùng lá non vò nát, chấm nhẹ vào vùng mẩn nốt, nếu bị bên trong thân thì dùng 10 - 15g xơ mướp sắc uống hằng ngày.
Thúc sởi chóng mọc: xơ mướp 20g; kinh giới, bạch chỉ, kim ngân, mỗi thứ 12g; cỏ mần trầu 8g; cam thảo 4g. Sắc uống, ngày 1 thang chia 2 lầ n.
BS. HOÀNG XUÂN ĐẠI
